(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.55. అధ్యాయః 055
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేనోదంకాయ విశ్వరూపప్రదర్శనపూర్వకం పిపాసాకాలే జలలాభరూపవరదానం॥ 1 ॥ కృష్ణేనోదంకాయామృతదానం చోదితేనేంద్రేణ కదాచిద్వనమధ్యే పిపాసుముదంకంప్రతి చండాలవేషేణ జలస్వీకారప్రార్థనే ఉదంకేన చండాలత్వబుద్ధ్యా తదధిక్షేపః॥ 2 ॥ పశ్చాత్తస్య తిరోధానేన పరితప్యంతముదంకంప్రతి తత్ర సంనిహితేన కృష్ణేనేంద్రకృతవంచనానివేదనపూర్వకం మరుప్రదేశే జలలాభరూపవరదానం॥ 3 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

ఉదంక ఉవాచ।

అభిజానామి జగతః కర్తారం త్వాం జనార్దన।
నూనం భవత్ప్రసాదోఽయమితి మే నాస్తి సంశయః॥ 14-55-1(93969)
చిత్తం చ సుప్రసన్నం మే త్వద్భావగతమచ్యుత।
వినివృత్తశ్చ మే కోప ఇతి విద్ధి పరంతప॥ 14-55-2(93970)
యది త్వనుగ్రహం కంచిత్త్వత్తోఽర్హామి జనార్దన।
ద్రష్టుమిచ్ఛామి తే రూపం వైష్ణవం తన్నిదర్శయ॥ 14-55-3(93971)
వైశంపాయన ఉవాచ। 14-55-4x(7873)
తతః స తస్మై ప్రీతాత్మా దర్శయామాస తద్వపుః।
శాశ్వతం వైష్ణవం ధీమాందదృశే యద్ధనంజయః॥ 14-55-4(93972)
స దదర్శ మహాత్మానం విశ్వరూపం మహాభుజం।
సహస్రసూర్యప్రతిమం దీప్తిమత్పావకోపమం।
సర్వమాకాశమావృత్య తిష్ఠంతం సర్వతోముఖం॥ 14-55-5(93973)
తద్దృష్ట్వా పరమం రూపం విష్ణోర్వైష్ణవమద్భుతం।
విస్మయం చ యయౌ విప్రస్తం దృష్ట్వా పరమేశ్వరం॥ 14-55-6(93974)
ఉదంక ఉవాచ। 14-55-7x(7874)
`నమోనమస్తే సర్వాత్మన్నారాయణ పరాత్మక।
పరమాత్మన్పద్మనాభ పుండరీకాక్ష మాధవ॥ 14-55-7(93975)
హిరణ్యగర్భరూపాయ సంసారోత్తారణాయ చ।
పురుషాయ పురాణాయ శాంతశ్యామాయ తే నమః॥ 14-55-8(93976)
అవిద్యాతిమిరాదిత్యం భవవ్యాధిమహౌషధిం।
సంసారార్ణవసారం త్వాం ప్రణమామి గతిర్భవ॥ 14-55-9(93977)
సర్వవేదైకవేద్యాయ సర్వవేదమయాయ చ।
వాసుదేవాయ నిత్యాయ నమో భక్తప్రియాయ తే॥ 14-55-10(93978)
దయయా దుఃఖమోహాన్మాం సుముద్ధర్తుమిహార్హసి।
కర్మభిర్బహుభిః పాపైర్బద్ధం పాహి జనార్దన॥' 14-55-11(93979)
విశ్వకర్మన్నమస్తేఽస్తు విశ్వాత్మన్విశ్వకసంభవ।
పద్ంయాం తే పృథివీ వ్యాప్తా శిరసా చావృతం నభః॥ 14-55-12(93980)
ద్యావాపృథివ్యోర్యన్మధ్యం జఠరేణ తవావృతం।
భుజాభ్యామావృతాశ్చాశాస్త్వమిదం సర్వమచ్యుత॥ 14-55-13(93981)
సంహరస్వ పునర్దేవ రూపమక్షయ్యముత్తమం।
పునస్త్వాం స్వేన రూపేణ ద్రష్టుమిచ్ఛామి శాశ్వతం॥ 14-55-14(93982)
వైశంపాయన ఉవాచ। 14-55-15x(7875)
తమువాచ ప్రసన్నాత్మా గోవిందో జనమేజయ।
వరం వృణీష్వేతి తదా తముదంకోఽబ్రవీదిదం। 14-55-15(93983)
పర్యాప్త ఏష ఏవాద్య వరస్త్వత్తో మహాద్యుతే।
యత్తే రూపమిదం కృష్ణ పశ్యామి ప్రభవాప్యయం॥ 14-55-16(93984)
తమబ్రకవీత్పునః కృష్ణో మా త్వమత్ర విచారయ। అవశ్యమేతత్కర్తవ్యమమోఘం దర్శనం మమ॥ 14-55-17(93985)
ఉదంకక ఉవాచ। 14-55-18x(7876)
అవశ్యం కరణీయం చ యద్యేతన్మన్యసే విభో।
తోయమిచ్ఛామి యత్రేష్టం మరుష్వేతద్ధి దుర్లభం॥ 14-55-18(93986)
తతః సంహృత్య తత్తేజః ప్రోవాచోదంకమీశ్వరః।
ఏష్టవ్యే సతి చింత్యోఽహమిత్యుక్త్వా ద్వారకాం యయౌ॥ 14-55-19(93987)
తతః కదాచిద్భగవానుదంకస్తోయకాంక్షయా।
తృషితః పరిచక్రామ మరౌ సస్మార చాచ్యుతం॥ 14-55-20(93988)
తతో దిగ్వాససం ధీమాన్మాతంగం మలపంకినం।
అపశ్యత మరౌ తస్మిఞ్శ్వయూథపరివారితం॥ 14-55-21(93989)
భీషణం బద్ధనిస్త్రింశం బాణకార్ముకధారిణం।
తస్యాధఃస్రోతసోఽపశ్యద్వారి భూరి ద్విజోత్తమః॥ 14-55-22(93990)
స్మరన్నేవ చ తం ప్రాహ మాతంగః ప్రహసన్నివ।
ఏహ్యుదంక ప్రతీచ్ఛస్వ మత్తో వారి భృగూద్వహ।
కృపా హి మే సుమహతీ త్వాం దృష్ట్వా తృట్సమాశ్రితం॥ 14-55-23(93991)
ఇత్యుక్తస్తేన స మునిస్తత్తోయం నాభ్యనందన।
చిక్షేప చ స తం ధీమాన్వాగ్భిరుగ్రాభిరచ్యుతం। 14-55-24(93992)
పునఃపునశ్చ మాతంగ పిబస్వేతి తమబ్రవీత్।
న చాపిబత్స సక్రోధః క్షుభితేనాంతరాత్మనా॥ 14-55-25(93993)
స తథా నిశ్చయాత్తేన ప్రత్యాఖ్యాతో మహాత్మనా।
శ్వభిః సహ మహారాజ తత్రైవాంతరధీయత॥ 14-55-26(93994)
ఉదంకస్తం తథా దృష్ట్వా తతో వ్రీడితమానసః।
మేనే ప్రలబ్ధమాత్మానం కృష్ణేనామిత్రఘాతినా॥ 14-55-27(93995)
అథ తేనైవ మార్గేణ శంకచక్రగదాధరః।
ఆజగామ మహాబాహురుదంకశ్చైనమబ్రవీత్॥ 14-55-28(93996)
న యుక్తం తాదృశం దాతుం త్వయా పురుషసత్తమ।
సలిలం విప్రముఖ్యేభ్యో మాతంగస్రోతసా విభో॥ 14-55-29(93997)
ఇత్యుక్తవచనం తం తు మహాబుద్ధిర్జనార్దనః।
ఉదంకం శ్లక్ష్ణయా వాచా సాంత్వయన్నిదమబ్రవీత్॥ 14-55-30(93998)
యాదృశేనేహ రూపేణ యోగ్యం దాతుం ధృతేన వై।
తాదృశం ఖలు తే దత్తం యచ్చ త్వం నావబుధ్యథాః॥ 14-55-31(93999)
మయా త్వదర్థముక్తో వై వజ్రపాణిః పురందరః।
ఉదంకాయామృతం దేహి తోయరూపమితి ప్రభుః॥ 14-55-32(94000)
స మామువాచ దేవేంద్ర న మర్త్యోఽమర్త్యతాం వ్రజేత్।
అన్యమస్మై వరం దేహీత్యసకృద్భృగునందన॥ 14-55-33(94001)
అమృతం దేయమిత్యేవ మయోక్తః స శచీపతిః।
స మాం ప్రసాద్య దేవేంద్రః పునరేవేదమబ్రవీత్॥ 14-55-34(94002)
యది దేయమవశ్యం వై మాతంగోఽహం మహామతే।
భూత్వాఽమృతం ప్రదాస్యామి భార్గవాయ మహాత్మనే॥ 14-55-35(94003)
యద్యేవం ప్రతిగృహ్ణాతి భార్గవోఽమృతమద్య వై।
ప్రదాతుమేష గచ్ఛామి భార్గవస్యామృతం విభో।
ప్రత్యాఖ్యాతస్త్వహం తేన దాస్యామి న కథంచన॥ 14-55-36(94004)
స తథా సమయం కృత్వా తేన రూపేణ వాసవః।
ఉపస్థితస్త్వయా చాపి ప్రత్యాఖ్యాతోఽమృతం దదత్।
చాండాలరూపీ భగవాన్సుమహాంస్తే వ్యతిక్రమః॥ 14-55-37(94005)
యత్తు శక్యం మయా కర్తుం భూయ ఏవ తవేప్సితం।
తోయేప్సాం తవ దుర్ధర్షాం కరిష్యే సఫలామహం॥ 14-55-38(94006)
యేష్వహఃసు చ తే బ్రహ్మన్సలిలేప్సా భవిష్యతి।
తదా మరౌ భవిష్యంతి జలపూర్ణాః పయోధరాః॥ 14-55-39(94007)
రసవచ్చ ప్రదాస్యంతి తోయం తే భృగునందన।
ఉదంగమేఘా ఇత్యుక్తాః ఖ్యాతిం యాస్యంతి చాపి తే॥ 14-55-40(94008)
ఇత్యుక్తః ప్రీతిమాన్విప్రః కృష్ణేన స బభూవ హ।
అద్యాప్యుదంకమేఘాశ్చ మరౌ వర్షంతి భారత॥ ॥ 14-55-41(94009)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి అనుగీతాపర్వణి పంచపశ్చాశోఽధ్యాయః॥ 55 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-55-3 తే రూపమైశ్వరమితి ఝ.పాఠః॥ 7-55-19 ఏష్టవ్యే జలేఽపేక్షితే సతి॥ 7-55-21 మాతంగం చండాలవిశేషం॥ 7-55-22 అధః పాదదేశే స్రోతసో దృతేర్వారీతి సంబంధః। తతః శంకితమానస ఇతి క.ట.థ.పాఠః॥ 7-55-24 చిక్షేప నిందితవాన్॥ 7-55-27 ప్రలబ్ధం వంచితం॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.